7 voorbeelden die aantonen waarom 2016 het slachtoffer werd van polariserende machten

In mijn jaaroverzicht staat met stip op één de niet afhoudende polarisatie die ons alle dagen wordt opgedrongen. Die polarisatie komt van nogal wat kanten op ons af, en de gevolgen zijn bij momenten niet te vatten. Leest u even mee.

1.    Trump in tha house

De peilingen zagen het niet, de commentatoren zagen het niet, Hillary Clinton zag het niet terwijl de media volop garen spinde  aan berichtgeving, en de hele verkiezingsstrijd tot in de nok gevuld was met sensatie en polarisatie. Het gevolg is gekend. Op 8 november werd de VS wakker in de nachtmerrie waarbij Donald Trump zich president elect mocht noemen. Na een campagne vol schandalen, scabreuze opmerkingen, regelrechte leugens, vermoedens van Russische inmenging en veel vage beloftes die Amerika weer groot moeten maken, triomfeerde The Donald. Clinton beet in het zand want de boemerang die zij, enkele maanden eerder naar Sanders had gesmeten, belande nu frontaal in haar gezicht. Oorsprong van dat alles is terug te vinden in de troll-fabriek die Hillary Clinton steunde in haar strijd tegen Bernie Sanders en in de strijd voor het presidentschap. Tot de werkzaamheden van die polariserende macht behoorde onder meer het verspreiden van geruchten via sociale media. Sanders zou macho’s (‘The Bernie Boys’) in zijn campagne inschakelen om vrouwelijke kiezers te intimideren. Ondertussen is de race gelopen, de uitslag gekend. Een mogelijkheid van een socialer Amerika werd in enkele maanden tijd vervangen door de realiteit van een nog asocialere VS. Eén zekerheid in heel het verhaal: polarisatie bracht Trump aan de macht.

Een mogelijkheid van een socialer Amerika werd in enkele maanden tijd vervangen door de realiteit van een nog asocialere VS.

2.    We all follow the Brexit

In de week na het Brexit referendum wordt, door media en politiek, de ene verklaring na de andere gegeven voor de blijkbaar onverwachte uitslag. Onverwacht? Het is te zeggen, voor het wereldvreemde deel van de Britse bevolking zal dat wel zo zijn, wie al eens voet aan wal zet op het schiereiland, die wist wel beter. Ook hier speelde de media, en haar onophoudelijke polarisatie met in het bijzonder die van de ‘tabloidpress’, een grote rol in de uitkomst. Twee vragen prijken sinds de ja-stem voor een Brexit bovenaan elke lijst: In hoeverre zijn de grote koppen, in chocoladeletters nota bene om het geheel extra te accentueren, in the Sun (‘BeLeave in Britain’) en Daily Express (‘Britain has “too many migrants”’) katalysator geweest voor de succesvolle uitkomst van de ‘Leave’-campagne? De rode draad in het verhaal is dat de Britse journalistiek jarenlang een hetze tegen de Europese Unie gevoerd heeft, waardoor de gemiddelde Brit een beeld van de EU en haar instituties heeft gekregen. En of dat beeld nu klopt of niet, het gevolg is dat Britten hebben geoogst wat door polariserende machten werd gezaaid.

Ook hier speelde de media, en haar onophoudelijke polarisatie met in het bijzonder die van de ‘tabloidpress’, een grote rol in de uitkomst.

3.    Perceptions are not reality: De Moslim invasie

Uit de meest recente Perils of Perception-studie van het internationaal marktonderzoeksbureau Ipsos blijkt dat de publieke opinie, op verschillende maatschappelijke thema’s, vaak heel ver afstaat van de werkelijkheid. Dat is op zich ook zo een van de nefaste gevolgen van een onophoudelijke polarisatie. Zo maken de Belgen een grote overschatting als het komt op de proportie moslims in ons land. In de realiteit blijkt dat nog geen 7% van onze inwoners Moslim is, terwijl we denken dat bijna 30% van de Belgen moslim is. Als we bovendien gevraagd werden om een schatting te doen naar het aantal moslims in 2020 in ons land, dan komen we zelfs op een verwachte verhouding die hoger ligt dan 1 op 3. Opnieuw zitten we hiermee enorm ver verwijderd van de realiteit, want de effectieve stijging zou maximaal 0,5% bedragen, waardoor we dus tussen de 7 en 7.5% uitkomen. Ons land zit hiermee in de top 3 als het gaat over het overschatten van het aantal migranten. Een bronzen medaille waar de polariserende machten waarschijnlijk heel tevreden mee zullen zijn. Maar de realiteit is anders. België ontstond bijna twee eeuwen geleden, en we zullen statistisch gezien nog enkele eeuwen moeten wachten voor het gevaar van een Belgisch Kalifaat werkelijkheid gaat worden. Voor wie het niet begrepen heeft, dat was een vleugje sarcasme want de geschiedkundige realiteit zal uitwijzen dat ook het Belgische Moslimkalifaat een vorm van polarisatie was. En opnieuw eentje die perfect doet wat het moet doen. Daar is de vijand, en kijk vooral niet naar diegene die dat komt te vertellen.

Ons land zit hiermee in de top 3 als het gaat over het overschatten van het aantal migranten.

4.    Aanslagen, overal, met een verdeelde empathie.

De hashtag #jesuis kunnen we zowat wekelijks, of is dat dagelijks als je plaatsen als Aleppo mee rekent, uit de kast halen. In een blogpost maakte ik een overzicht van alle aanslagen die gepleegd werden tussen juni 2015 en juli 2016. Het was wachten op een aanslag in Brussel. Iedereen hoopt natuurlijk dat het nooit gebeuren zal, maar ook hier werden we geconfronteerd met de beenharde realiteit dat we terroristische aanslagen verschillende malen kunnen voorkomen, maar de einduitkomst eigenlijk al geweten is. En het gevolg, binnen een samenleving, is telkens weer hetzelfde. Hoe dichterbij de aanslag werd gepleegd, hoe sterker de polarisatie opflakkert in eigen contreien. Het verwijtende vingertje richting de Moslimgemeenschap beheerst daarbij dagenlang de publieke opinie. Gratuite uithalen vliegen als zoete broodjes in het rond. Nochtans bewijst die Moslimgemeenschap dat ze wel degelijk bezig is met haar strijd tegen de terreur. Ik maakte een overzicht in deze blogpost en stelde mij maar één vraag: “De moslimgemeenschap tegen terrorisme. En waar blijven wij?” Een zoveelste bewijs werd vorige week geleverd, toen de baas van de Brusselse recherche, Eric Jacobs, onthulde dat het belangrijkste inzicht bij het voorkomen van aanslagen in België ging over de omgeving van de potentiële daders. “Informanten in de plaatselijke gemeenschappen zijn belangrijker geworden”, zie hij toen. “Veel mensen uit de moslimgemeenschap zijn het niet eens met de terroristen en helpen de politie. Het is dus een verkeerd debat om over ‘de islam’ te spreken. Het gaat over een minderheid.” De realiteit oversteeg nog maar eens de perceptie. Opnieuw een perceptie, gecreëerd door een macht, die polarisering, zonder enige schroom, als wapen hanteert. En opnieuw met succes.

En het gevolg, binnen een samenleving, is telkens weer hetzelfde. Hoe dichterbij de aanslag werd gepleegd, hoe sterker de polarisatie opflakkert in eigen contreien.

5.    Politiek deel 1

Dat we als bewoners van deze aardkloot terecht zijn gekomen in het Inferno van Dante, lijkt onze Belgische (Vlaamse) politiekers niet te deren. In de Wetstraat trok men de lijn van vorig jaar gewoon door, waardoor de term kibbelkabinet werd bevestigd, en in waarde toenam. Nochtans is de opeenstapeling van miskleunen en beleidsmaatregelen geen lijstje om trots op te zijn. De wegen naar de graaieilanden werden geplaveid voor een elite, van de beloofde Kaaimantaks kwam zo goed als niets in huis. Het afkopen van strafrechtelijke feiten werd een wettelijk zekerheidje voor zij die veel hebben, miljarden aan lastenverlagingen en over subsidiering vlogen opnieuw de deur uit, opnieuw richting die elite… Omgekeerd kreeg de gewone burger wel wat anders te slikken. Extra belastingen, accijnzen en stijgende energieprijzen deden de koopkracht dalen. Besparingen in de gezondheidszorg, openbare dienstverlening en bij het onderwijs dreven de kosten op, en lieten de dienstverlening naar een beschamend niveau zakken. Nog meer ouders in tenten voor de inschrijving van hun kind. Verder studeren werd opnieuw duurder. De afbraak van de dienstverlening bij tram, bus en trein versterkt het Belgisch verkeersinfarct dagelijks. Meer en meer mensen vallen uit onze gezondheidszorg, de prijzen van rusthuizen in Vlaanderen zijn onbetaalbaar geworden en de mogelijkheid van plascontracten wordt waarschijnlijk ook bij ons nu onderzocht. Begrotingen waren van zo een amateuristisch niveau dat Fitch de kredietwaardigheid van ons land deed dalen. Bovendien is de staatsschuld toegenomen en kunnen onze politiekers niet antwoorden op de vraag van 8.4 miljard. De opwaartse herverdeling werkt vlot en de polarisatie doet haar ding. Het zijn immers niet zozeer de dossiers die de publieke opinie domineren, dan wel de verschillende rondjes schaduwboksen die er het gevolg van zijn. Het spel van de polarisatie drijft ons ook hier weg van de inhoud, en laat ons focussen op de perceptie. En net zoals bij alle voorgaande, hebben wij als gewone burger weinig met die polarisatie te maken. Buiten dat wij ze ondergaan.

In de Wetstraat trok men de lijn van vorig jaar gewoon door, waardoor de term kibbelkabinet werd bevestigd, en in waarde toenam. Nochtans is de opeenstapeling van miskleunen en beleidsmaatregelen geen lijstje om trots op te zijn.

6.    Politiek deel 2

Het was misschien wel het dieptepunt van 2016? De snelheid waarmee zelfs na de aanslagen het elkaar vliegen afvangen herbegon. België moet zowat het enige land ter wereld zijn waar we er zelfs niet in slagen een gezamenlijk rouwmoment in te lassen nadat IS mensen kwam vermoorden, in het hart van ons land. Bourgeois en de zijnen deden niet mee aan een nationaal moment van rouw. Alsof enkel Vlaamse doden van tel waren. Ondertussen speelde zich, zowel voor als achter, de schermen onwaarschijnlijke taferelen af. Jambon beschuldigde een onschuldig iemand, omdat hij weigerde van een deel van de schuld mee te dragen. De Wever schoof mee aan de federale crisistafel aan, niet zozeer omwille van de aanslag, dan wel omdat de job van diezelfde Jambon bedreigd werd. “Een minister stond op het punt om ontslag te nemen”, waren zijn woorden. Vanaf de eerste dode lijken de polariserende machten vooral met zichzelf bezig geweest te zijn.

België moet zowat het enige land ter wereld zijn waar we er zelfs niet in slagen een gezamenlijk rouwmoment in te lassen nadat IS mensen kwam vermoorden, in het hart van ons land.

7.    Politiek deel 3

Voor wie nog zou twijfelen aan het bestaan van polariserende machten, een kleine bloemlezing van bewuste uitspraken gedaan in 2016:

  • “Er is op zich niets mis met ongelijkheid” liet Gwendolyn Rutten optekenen in een interview in Humo.
  • Vicepremier Kris Peeters liet aan de werkende bevolking weten dat we “met zijn allen ­boven onze stand leven
  • Luk Van Biesen zegt tegen sp.a fractievoorzitster Meryame Kitir dat ze “terug naar Marokko” moet gaan.
  • Christenen mogen naar Europa vluchten, moslims niet. “Moslims gaan zich toch nooit kunnen aanpassen aan onze waarden en normen” vindt Zuhal Demir
  • Geen politieker, maar wel vriend aan huis bij de grootste partij in Vlaanderen: Fernand Huts hield een vurig pleidooi voor de terugkeer van de vrouw naar het haard.
  • Een tweede kind aan huis bij diezelfde partij, Etienne Vermeersch, werd uitgenodigd in De Afspraak, waar hij letterlijk zei: “Je moet weten, de Afghanen en de Pakistanen, die, van op, van, het standpunt van, moslim, standpunt, zijn dat de meest achterlijke die je kunt indenken
  • “Voor mij persoonlijk bijvoorbeeld is het dragen van hoofddoeken en een sjaaltje nog tot daar aan toe, een pure provocatie op mijn opvoeding en mijn waarden”, zei Margriet Hermans, in de serie Terug naar eigen land.
  • En Jan Jambon liet tijdens een colloquium over Terrorisme, in Israël, optekenen dat op de dag van de aanslagen in de luchthaven en het metrostation er in bepaalde wijken van Brussel straatfeesten plaatsvonden. Geen rouwplechtigheden, straatfeesten”

Deze inhoudsloze oneliners waren allemaal inzet van het publieke debat. Een voor een werden ze nadien afgezwakt, of zelfs compleet tegengesproken, maar ze hadden hun werk gedaan. Deze polariserende uitspraken zitten bij een deel van de bevolking tussen de oren, met de intentie om daar te blijven, te broeden, tot diezelfde machten ze nodig hebben voor een volgende stap. In een normale maatschappij, waar mensen zelf nadenken, breekt er een revolutie uit bij het aanhoren van zoveel onzin. Hier niet, hier krijg je voor –en tegenstanders van die uitspraken. En de polariserende machten beseffen dat ze het eindpunt nog steeds niet hebben bereikt.

Deze polariserende uitspraken zitten bij een deel van de bevolking tussen de oren, met de intentie om daar te blijven, te broeden, tot diezelfde machten ze nodig hebben voor een volgende stap.

2016, slachtoffer van de polariserende machten

“Ik denk dat we het er allemaal over eens zijn dat de waarheid in tijden van oorlog altijd het eerste slachtoffer is”, zei Ludo De Brabander, woordvoerder van Vrede vzw in een interview met Mo magazine. Ik zou dat verder willen opentrekken door de woorden ‘in tijden van oorlog’ te schrappen. Iets wat je perfect kan, zonder afbreuk te doen aan de waarheid die je dan nog steeds zou lezen. Om de nuance er in te houden zou ik vervolgens ‘altijd’ door ‘regelmatig’ vervangen, waardoor de volgende zin ontstaat: “Ik denk dat we het er allemaal over eens zijn dat de waarheid regelmatig het eerste slachtoffer is.”

En de inzet van de polariserende machten is om ons steeds van die waarheden weg te houden. 2017 zal niet beteren, tenzij we uit 2016 willen leren. En ook dat, mijn beste vrienden, is een waarheid.

Spread the love
  • 51
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    51
    Shares

Geef een reactie