De Flitspalen, lege dozen met een boodschap

Als je in Turkije een auto huurt om het land te verkennen, valt het direct op: er is iets anders aan de verkeerslichten. Je hebt dezelfde kleuren als bij ons, maar telkens als het verkeerslicht op groen of rood dreigt te springen, dan gebeurt er iets. Net onder het verkeerslicht hangt een klein rond ding. Als het verkeerslicht op rood springt, begint dat ding, in rode cijfers, af te tellen naar nul. Dat is het aantal seconden dat je als bestuurder nog moet wachten vooraleer het verkeerslicht zal verspringen naar groen. Vervolgens telt het ding opnieuw af, ditmaal in groene cijfers, zodat je weet hoe lang je nog hebt voor het verkeerslicht weer op rood springt. Het brengt zekerheid, en bijgevolg een zekere rust in het hoofd van de chauffeur, want de onwetendheid is weg. Nog zo veel seconden en dan kan ik vertrekken. Nog zo veel seconden en ik moet stoppen. In een stressvolle maatschappij waarin elke seconde telt, zoals de onze, is zo’n klok misschien het overwegen waard? Tijd hebben we immers blijkbaar allemaal te weinig. Ik zie elke dag mensen op en af de automatische roltrap lopen in de metro. Wat voor nut heeft het automatische karakter van die trap dan nog, vraag ik mij wel eens af. Gaan de liftdeuren ergens open, dan kunnen we haast niet wachten om op het knopje ‘sluit de deuren’ te drukken. Zelfs als dat knopje helemaal niets zou doen, alleen de gedachte dat je een seconde vroeger de deuren kan sluiten, geeft al een stuk gemoedsrust. Nog vijf, vier, drie, twee, één seconden en vroem, je mag vertrekken. Het is middernacht, de straten zijn leeg. Je staat aan een rood licht te wachten. Hoe lang nog voor het groen wordt? Je hebt geen idee. In de verste verten zijn er geen lichten van een andere wagen te bespeuren. Je kijkt links, je kijkt rechts, niemand. Je draait rustig rechtsaf en negeert het rood licht zonder stress. Je bent in de Verenigde Staten en daar is dat de normaalste zaak van de wereld. Weer wat tijd gewonnen. Met 240 km/uur over het asfalt racen, zonder een of andere racebolide onder je derrière, ook dat kan. In Duitsland heerst geen maximumsnelheid op de Autobahn. De Thierry Boutsens, of Fernando Alonso’s voor de ruimdenkenden onder ons, kunnen over de wegen scheuren naar eigen goeddunken. Duitsland telde in 2012 wel elf dodelijke ongevallen per dag. In Zweden is het anders. Daar heerst, en dat is echt wel de juiste omschrijving, de maximumsnelheid. Ze is vastgelegd op 110 km/uur op de huvudväg.[1] Het is immers de cultuur in Zweden dat men zich daar ook aan houdt en die houding garandeert hen al jaren een plaats in de top van meest verkeerveilige landen. Malta[2] doet het volgens het Nederlandse Ottenschot nog straffer met een maximumsnelheid van 80 km/uur overal buiten de bebouwde kom en overheerst daardoor ook de statistieken op het gebied van verkeersveiligheid. Het laagste verkeerssterftecijfer in Europa en toch nemen wij hun regelgeving niet over? Ik dacht toch dat ons beleid gestoeld was op verkeersveiligheid, wat trouwens ook nodig is met 73 verkeersdoden per miljoen inwoners in België. Op dat vlak zijn wij een van de slechtere leerlingen van de klas.

De voorbeelden maken iets duidelijk: iedereen heeft zo zijn eigen manier om aan verkeersbeleid te doen. Wij, in België, spitsen ons graag toe op de snelheden. Dertig kilometer per uur aan scholen, ik ben voorstander. Het bord met ‘hier spelen wij’ of ‘graag trager’, ik ben opnieuw voorstander. Verkeersdrempels, niet plezant, soms slecht gepositioneerd en nog slechter opgebouwd in hoogte, toch opnieuw voorstander. In Australië zet men al geruime tijd waarschuwingsborden voor potholes, diepe putten in het wegdek. Vervolgens kleeft men stickers op de weg die de illusie van potholes opwekken. Mensen stoppen, al dan niet bruusk, et voilà: de snelheidsbeperking is een feit. In Mexico waren er vroeger geen verkeersdrempels maar wel een gleuf, over de volledige breedte van de weg, waarin je wielen konden blijven vastzitten terwijl je carrosserie voorbij kwam gevlogen. Er zijn dus verschillende mogelijkheden om in te grijpen op het gebied van snelheid. Bovendien zijn er genoeg verkeersveilige alternatieven die het overwegen waard zijn om bij ons in te voeren. We doen dat echter niet omdat er aan elk alternatief een kostenplaatje hangt en er met geen enkele van bovenstaande alternatieven iets terug te verdienen valt. De Turkse oplossing zien wij niet in ons straatbeeld, net zomin als wij rechts mogen afslaan wanneer er geen verkeer te zien is zoals in de VS. Onbeperkte snelheden naar Duits model of langzaamaan zoals in Malta zien wij hier ook niet. Er is echter ook een andere reden naast het terugverdieneffect. Bepaalde dingen groeien in een gemeenschap, het wordt uiteindelijk een deel van hun cultuur. Zo’n ommekeer maken duurt jaren, dat is moeilijk realiseerbaar. Wij kiezen dus voor onze eigen oplossingen en hebben onze eigen cultuur, zeker wat snelheid betreft. We werden dan ook niet voor niets maar liefst 161.500 keer geflitst in Frankrijk tussen 30 juni en 7 september 2012[3].

In die cultuur, die van de strijd voor verkeersveiligheid en tegen de snelheidsduivels, kozen wij in Vlaanderen massaal voor de Flitspalen. Daar staan ze dan, als een gestrekte arm, naast de rijweg, aan de kant waar de snelheid van de duivels potentieel het hoogst ligt. Ik vraag mij af of dat ook daadwerkelijk de kant is met het hoogste risico op slachtoffers. Als snelheidsduivels willen streetracen, doen ze dat meestal op het linkerbaanvak. Dan ga je opzij en laat je hen passeren. Maar wat met de potentaten die je op het rechterbaanvak voorbij komen gevlogen, je vaak de pas afsnijdend? Ze komen weinig tot nooit op de Flitspaalfoto en zijn, wat mijn inschatting betreft, minstens zo gevaarlijk. Trouwens, die Flitspalen plaatst men de ene keer links van de weg, dan weer rechts. Waar zit de logica? Ze zijn het verlengstuk van een repressief beleid. Soms worden ze al eens in brand gestoken, gekortwiekt of van het zicht beroofd. Ze zijn dan ook niet overal even graag gezien. In Vlaanderen zijn ze met 1374, waarvan er volgens Het Laatste Nieuws een tweehonderdtal niet werken.[4] Dan vergeten we de leeghoofden nog, de Flitspalen waar volgens Het Laatste Nieuws geen filmrolletjes inzitten, zoals bij de zeven camera’s op de A12-autosnelweg tussen Antwerpen en Brussel gedurende twee jaar het geval was.[5] En dat het aantal defecten aan Flitspalen langs de Vlaamse gewestwegen volgens Het Laatste Nieuws blijft stijgen,[6] doet het aantal niet-werkende flitszoekende Flitspalen alleen maar toenemen in Vlaanderen. We hebben dus al enkele miljoenen euro’s belastinggeld weggesmeten in Vlaanderen aan niet-werkende flitszoekende Flitspalen. Misschien moet er eens een politicus met een vrachtwagen vol geld tot aan zo enkele camera’s rijden om de efficiëntie van die politieke Flitspaalbeslissing in vraag te stellen? Dat je bovendien sommige Flitspalen in Vlaanderen, die al gauw enkele tienduizenden euro’s kosten aan de belastingbetaler, zomaar kan openen en uitschakelen met een sleuteltje van 14,23 euro is misschien ook wel nieuws voor sommigen onder jullie. Jurgen Verstrepen testte het na een tip die hij via een brief kreeg toegestuurd. Je kan het filmpje bekijken op YouTube.[7] In Wallonië stonden er, opnieuw volgens Het Laatste Nieuws, eind 2012 al – of nog maar – 930 Flitspalen.[8] Het fabeltje dat er geen Flitspalen zijn in Wallonië kan dus alvast de vriezer in. Want daar gaat de discussie dan over: hoeveel Flitspalen er staan aan elke kant van de fictieve taalgrens. En eigenlijk gaat het zelfs niet langer over het aantal Flitspalen, nee, het gaat over het financiële terugverdieneffect, zoals ik hierboven al schreef. Of nee wacht, ook dat is verkeerd, het gaat over transfers. Op de website van het Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen staat een tekst met de titel: ‘‘Toename van de transfers: Wallonië profiteert van Vlaamse boetes.’ Het is weliswaar een tekst uit 2003, maar er wordt in geschreven dat de Vlaming 24,70 euro betaalt aan geldboetes en de Waal slechts 16 euro. De Vlaming betaalt dus anderhalve keer het bedrag van de Waal. Het is een nagel waarop het Vlaams Belang met veel plezier blijft slaan. Het straffe aan heel het verhaal is dat Vlaamse politici erin geslaagd zijn om een doctrine uit te voeren die ervoor zorgt dat Vlamingen collectief niet langer kwaad zijn op de politiek omdat ze zo verdoken belastingen betalen, maar dat ze wél kwaad zijn op de Walen omdat die minder beboet worden en dus op die manier minder verdoken belastingen betalen. Denk daar eens over na. Wie profiteert er uiteindelijk van een systeem van verdoken belastingen en wie is er de dupe van? Ik zou denken beleidsmakers bij het eerste en de gewone bestuurders bij het tweede, of ze nu Vlaming of Waal zijn. Zo verdwijnt bovendien de insteek rond verkeersveiligheid wel helemaal naar de achtergrond, of niet dan?

In 2006 bekeek ik het aantal Vlaamse Flitspalen al eens een keer. Antwerpen was toen koploper met 251 stuks, nipt gevolgd door Vlaams-Brabant met 245 stuks. Oost-Vlaanderen had er 212 en West-Vlaanderen ‘slechts’ 157. Het rare aan het verhaal was wel dat het hoogste aantal in Antwerpen te verantwoorden was omdat het op de eerste plaats stond qua aantal verkeersongevallen. Een jammerlijk cijfer van 8580. Op de tweede plaats stond toen echter Oost-Vlaanderen met 7958 verkeersongevallen, gevolgd door West-Vlaanderen met 6541. West-Vlaanderen, met het minste aantal Flitspalen in Vlaanderen, stond dus wel in de top drie van aantal verkeersongevallen. En Vlaams-Brabant, de nummer twee qua aantal Flitspalen, dan? Wel die hadden 4345 ongevallen en stonden daarmee op de voorlaatste plaats. Tiens, bijna de minste ongevallen en toch bijna de meeste Flitspalen? Nu wil het toeval dat Antwerpen en Vlaams-Brabant met voorsprong de twee rijkste Vlaamse provincies zijn. Zou dat misschien een van de redenen zijn dat daar de meeste Flitspalen stonden? Is er iemand die zich geroepen voelt om te berekenen hoeveel de Flitspaaltransfers tussen Vlaams-Brabant en West-Vlaanderen bedragen? Als je de vorige cijfers simpelweg omzet, stond er in West-Vlaanderen één Flitspaal per 42 verkeersongevallen en in Vlaams-Brabant was dat één op de 17. Een Vlaming uit Vlaams-Brabant zal dus in verhouding 2,5 keer zo veel moeten betalen als één uit West-Vlaanderen en zo wordt die laatste provincie het Wallonië van Vlaanderen

Dat Nederland, samen met Zweden en Malta, tot de top van de meest verkeersveilige landen behoort en slechts honderd Flitspalen[9] meer heeft staan dan wij, wil blijkbaar niemand weten. Dat men in Zweden al jaren via wedstrijden de bevolking mee laat nadenken over alternatieve manieren om de verkeersveiligheid te verhogen, geraakt ook niet tot hier. In 2010 won een zekere Kevin Richardson daar de wedstrijd met een hoogst amusant voorstel. Je wordt nog altijd beboet bij te hard rijden, maar telkens als je trager rijdt of net op de grens van de toegelaten snelheid zit, word je opgenomen in een database. Om de zoveel tijd worden er dan winnaars getrokken en de prijzen worden betaald door de geïnde bedragen van de opgelegde boetes. Teruggeven aan de gemeenschap in plaats van verdoken belastingen te innen, dus. Misschien een idee? Op Malta staan er nog maar net een paar verkeerslichten, laat staan dat ze er Flitspalen zouden hebben. Maar de reden dat daar zo weinig verkeersongelukken gebeuren lijkt mij duidelijk, het heeft niets met de snelheidsbeperking te maken, nee, ze rijden daar links. Ideologisch kan je niet beter zitten, ook wat betreft verkeersveiligheid. Ik ben de laatste om te ontkennen dat Flitspalen bijdragen tot de verkeersveiligheid, maar ik zie er ook een verdoken belasting in, een die dan ook nog eens communautair wordt uitgespeeld. Bovendien kan ik maar niet begrijpen waarom zo veel Vlamingen zich laten meeslepen in dat verhaal, waarom zij niet zelf opkomen voor het onrecht van de verdoken belasting dat hen wordt aangedaan, in plaats van kwaad te zijn op de Walen, die blijkbaar minder met dit probleem te maken hebben.

[1] (sv) Vägverket: sinds 15 september 2008 geldt op circa 300 kilometer van de Zweedse snelwegen een verhoogde maximumsnelheid van 120 km/u.

[2] http://www.ottenschot.nl/cijfers-ec-aantal-verkeersdoden-in-de-eu-was-nog-nooit-zo-laag-als-in-2012/

[3] ‘Belgen 161.500 keer geflitst in Frankrijk tijdens de zomer’, in: De Standaard, 10 september 2012.

[4] ‘Eén op zeven Vlaamse flitspalen werkt niet’, in: Het Laatste Nieuws, 18 januari 2012.

[5] ‘Flitscamera’s langs A12 al twee jaar niet gebruikt’, in: Het Laatste Nieuws, 23 juli 2012.

[6] ‘Stijgend aantal defecten aan flitspalen’, in: Het Laatste Nieuws, 18 februari 2013.

[7] ‘Flitspalen Reportage’, op: V&H, 28 maart 2010, http://www.youtube.com/watch?v=DDLBlfI-iII.

[8] ‘Wallonië telt al 930 flitsers’, in: Het Laatste Nieuws, 17 oktober 2012.

[9] http://plazilla.com/zit-er-een-camera-in-die-flitspaal

Spread the love
  • 38
  •  
  • 1
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    39
    Gedeeld

Leave A Comment?

U bent geen robot, toch? * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.