Dossier: Het basisinkomen

De lijn is hot vandaag. Niet de eerste keer en het zal ook niet de laatste keer zijn. Jammer wel dat de discussie steeds blijft draaien binnen het oude denken van besparen. Conservatieve stellingen volgen elkaar op. “De basisbereikbaarheid van het openbaar vervoer kan niet langer de exclusieve verantwoordelijkheid zijn van De Lijn.”, zegt de ene partij en stelt voor om met vrijwilligers een deel van het probleem op te lossen. De oppositie reageerde zo: “Het is een beetje cynisch dat men gratis tarieven afschaft onder het motto dat ‘gratis niet bestaat’, om vervolgens gratis chauffeurs in te schakelen.”

Hoe je het ook draait of keert, het blijven oude recepten in nieuwe woorden. Tijd dus om te beginnen nadenken over progressieve oplossingen, die eerder bouwen aan een samenleving dan ze te willen afbreken. En een van de zaken die we meer en meer als oplossing zien naar voor geschoven worden is het basisinkomen. Onbetaalbaar roept rechts direct! Maar is dat wel zo?

De (on)betaalbaarheid van het basisinkomen

Eerst en vooral, het idee is niet nieuw. Er zijn noties van een basisinkomen zijn terug te vinden in het Pakistan van de jaren 600. Ook de achttiende-eeuwse filosoof Thomas Paine dacht al na over het idee. En vandaag is het opnieuw hot. Wereldwijd zijn resultaten gekend van verschillende experimenten en er zijn er ook vandaag de dag aan de gang. De groep van mensen die het idee genegen zijn groeit dagelijks. Ondernemers die niet kunnen wachten, wetenschappers die meer willen weten en progressieve politici die het pad van de theorie willen verlaten om de praktijk een kans te geven.

Een praktijktest dringt zich op

Wat zou er gebeuren indien we een jaar lang honderd mensen samen zouden steken in een reproductie van een doorsnee dorp en we zouden hen allemaal eenzelfde basisinkomen geven. Er is een kruidenier, bakker, beenhouwer alsook een lap grond waarop men alles kan telen. Sportvelden, een zwembad en een gymcomplex vormen de ideale locaties voor sportieve ontspanning. Je hebt 101 kanalen op tv en er is natuurlijk ook een groot café waar het alle dagen feest kan zijn.

Wat zou er dan gebeuren?

Binnen het conservatieve rechtse denken is dat een jaar vol bacchanalen, waarbij niemand werkt omdat ze allemaal ‘gratis geld’ krijgen toegestopt en niets hoeven te doen. Voor dat u nu verder leest moet u maar eens even zelf nadenken over de uitkomst van dit experiment.

De praktijk overstijgt altijd weer de theorie en in dit voorbeeld stel ik u graag voor aan het Canadese stadje Dauphin. Het is één van de meest bekende experimenten met het basisinkomen. In de jaren ’70 namen duizend, dus geen honderd maar duizend, families vier jaar lang deel aan het Mincome project. Ieder huishouden ontving maandelijks een bedrag, dat ze naar eigen inzicht mochten uitgeven. De hoogte van het bedrag was afhankelijk van de inkomsten die men tijdens een maand bij elkaar had gewerkt. Er werd een minimumbedrag gezet voor iedereen en bij een tekort vulde de overheid ‘het gat’ aan, zodat iedereen kon rekenen op een vast basisinkomen.

De resultaten

Laten we maar direct met de deur in huis vallen: het totale kostenplaatje bedroeg een schamele zeventien miljoen Canadese dollars. Omgerekend is dat gemiddeld 354 Canadese dollars per inwoner per maand. Het non argument van de betaalbaarheid kan dus al direct de vuilbak in, het is een demagogisch gegeven dat rechts gebruikt om de huidige ongelijkheid verder te laten oplopen. “Capitalism at work”, heet dat dan.

De resultaten van het experiment waren jarenlang in de vergetelheid geraakt, totdat een zekere Dr. Evelyn Forget de archieven indook. Uit de resultaten bleek dat de mensen die aan Mincome mee hadden gedaan, gezonder waren (zowel mentaal als fysiek), waardoor ze minder vaak naar hun arts of een ziekenhuis gingen. Dat was op zich een logisch gevolg omdat de mate van geluk in Dauphin tijdens die jaren significant toenam. Bovendien bleek dat mensen hun arbeidspatroon natuurlijkerwijs aanpasten waardoor ze weliswaar minder uren betaalde arbeid verrichtte, maar hun ‘vrije’ tijd in andere activiteiten staken. Oftewel, de mensen in Dauphin werden gezonder, gelukkiger en ondernemender na vier jaar basisinkomen.

Weg van het conservatieve denken

Het blijft een jammere vaststelling dat onze politici verre van progressief zijn. De huidige regering grijpt terug naar een sociaaleconomisch denkpatroon van een dikke eeuw geleden terwijl haar oppositie blijft vastklampen aan het tegenovergestelde. Als men de moed zou hebben om te beginnen discussiëren over het basisinkomen, in plaats van het op een leugenachtige manier af te schilderen als onbetaalbaar omwille van het kostenplaatje en onhaalbaar omwille van het menselijke DNA, dan zou men vandaag op een heel andere manier nadenken over de uitdagingen binnen het openbaar vervoer, of eender welke andere dienstverlening op zich.

Ik ga hier de komende dagen nog wat dingen neerschrijven over dat basisinkomen. het is immers niet omdat politici de discussie niet willen voeren dat wij dat niet kunnen in onze vriendenkring, op café of de werkvloer.

Spread the love
  • 205
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    205
    Shares

Leave A Comment?

U bent geen robot, toch? * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.