Recht op werk deel 5 : derde reeks getuigenissen

Iedereen die over het probleem van de werkzoekenden praat, en dit ook doet vanuit een welgemeende bezorgdheid, die stelt zich enkele vragen. Zo ook ik. Een logisch begin was dan ook hoe het komt dat deze mensen zonder werk kwamen te zitten, of misschien nog nooit werk gevonden hebben. En hoe verloopt nu hun zoektocht. Ik bundelde enkele vragen in reeksen, hieronder die voor reeks 3, alsook de antwoorden die ze gaven vanuit het gesprek dat hierop volgde.

  1. Ben je wat op de hoogte van genomen maatregelen, nu en in het verleden? Hebben ze je al geholpen of waren ze soms eerder een rem? Wat denk je van de nieuwe maatregelen uit het regeerakkoord, gaan zij je helpen?
  2. Hoe moeilijk is het om in je omgeving te praten over je werkloosheid, voel je dat er meer en meer maatschappelijk onbegrip opduikt in gesprekken? Bemoeilijkt dat net de situatie of niet?

NN bijt de spits af, want er leeft hoop bij hem, maar toch ook wat onzekerheid.

NN:          Ik heb gezien dat er in het nieuwe regeerakkoord iets zal gedaan worden voor mensen met psychische problemen, dat er weer een nieuwe screening zal ondergaan moeten worden waarbij ze je een statuut op je hoofd kleven. Maar veel details ken ik nog niet. Het kan positief in mijn voordeel uitvallen als er eindelijk eens begeleiding op maat komt, specifiek voor mensen met psychische problemen, maar het kan even goed zijn dat men mij oplegt de straat te gaan vegen, om zogezegd onder de mensen te komen. Dat ik weer een hele resem vaardigheden moet aanleren die ik niet zou hebben. Dat zou, voor mensen zoals ik, voor een verslechtering kunnen zorgen van de situatie.

Sowieso zit ik eind dit jaar zonder inkomen. Recent is men ook strenger gaan controleren op mensen met een arbeidshandicap dus ik hoop niet op verbetering rond mijn werksituatie want moet ik nu bij een werkgever zeggen dat ik het statuut van arbeidshandicap heb, of doe ik dat best niet? Sommigen vinden dat immers positief, want ik kost hun veel minder. Anderen lopen meteen de deur uit als ze weten dat ik psychische problemen heb.

Naomi:    Voor mij is het eigenlijk redelijk simpel, Ik wil eigenlijk gewoon weten in hoeverre die maatregelen ook daadwerkelijk bijdragen tot een oplossing.

Dax:        Het is misschien moeilijk te geloven maar het zijn niet enkel maatregelen die je situatie verbeteren, of ja, zelfs verslechteren.  Sinds 2011 woon ik in Oost-Vlaanderen, en voorheen in Antwerpen. Met die verhuis heb ik ook een duidelijk verschil gezien in werking van de VDAB.

Hier in Merelbeke ben ik voor het allereerst écht geholpen, door mijn trajectbegeleider. Die heeft me in de richting van een opleiding geduwd, en ‘dankzij’ mijn werkloosheidsstatuut kon ik deze kosteloos volgen, en kon zelfs mijn kinderopvang worden terugbetaald! Zonder dat zou mijn zelfvertrouwen niet die nodige boost hebben gekregen en mijn financiële status nog dieper onder de zeespiegel zijn gezakt.

Marjolein schudt haar hoofd

Marjolein: Het is echt wel zo dat maatregelen geen garantie zijn op beterschap. Bij VDAB maken ze je graag wijs dat ze jongeren extra helpen. Misschien is dat nu wél zo maar ik heb het toch nooit mogen meemaken. Eens je de 30 voorbij bent, behoor je trouwens niet meer tot die groep, zoals ik, maar ik vind 30 ook nog best jong hoor 😉 Zeker als je ziet tot welke leeftijd mensen tegenwoordig studeren.

Verder ben ik weinig op de hoogte van maatregelen. Je krijgt ze alvast niet in je inbox en men weet nochtans erg goed wie werkzoekend is!

Momenteel ben ik wel in trajectbegeleiding via VDAB, waar ik eigenlijk niet veel bijleer, want ik heb al eerder dergelijke ‘cursussen’ gevolgd en moeten volgen. Wat is het nut om een persoon telkens opnieuw naar zulke workshops te sturen? Sommigen hebben waarschijnlijk nu en dan een spreekwoordelijk ‘shot onder hun kont nodig maar veel personen die ik er al heb ontmoet, zitten daar niet op hun plaats.

Dus laat die veralgemening maar achterwege want ze is fout.

Maar hier is een idee: Wat dacht je van loopbaanbegeleiding voor werkzoekenden? Een soort van outsouring zoals na een reorganisatie ofzo, Zou dat niets zijn? Ik heb het via via  gedaan maar moest er wel per gesprek € 40 voor neertellen, iets wat ik eigenlijk niet heb en dus na 3 gesprekken ook maar ben gestopt. Ik heb er dus uiteindelijk ook niets aan gehad. Maar voor werkenden is dat gratis, waar zit die logica?

Darrin: Eigenlijk heb ik met de RVA nog geen contact gehad en ik denk dat dit komt omdat ik nooit een uitkering aangevraagd heb. Misschien is dat de reden dat ik niet zo goed op de hoogte ben. Nu, ik heb ook al gehoord dat mensen gecontroleerd moesten worden voor ze een uitkering konden krijgen. Straffe kost eigenlijk, moest dat waar zijn.

Ik ben eens bij de vakbond langsgegaan en ik was wel tevreden over de hulp daar. Ik kreeg veel informatie, maar heb uiteindelijk toch niet de stap durven zetten om een uitkering aan te vragen.

Recent heb ik een aanvraag voor begeleiding gedaan bij GTB Vlaanderen. Ik deed dit omdat mijn concentratieproblemen heel hardnekkig waren en toen was ik nog in behandeling voor mijn ADHD en mijn medicatie sloeg nog niet aan. Ik heb nu een afspraak op 4 november, maar wat mij verbaasde was de volgende zin onderaan de brief “U bent verplicht op deze uitnodiging in te gaan, reageert U niet, dan kan dit gevolgen hebben voor Uw uitkering”. Excuseer? Ik vraag dit op eigen initiatief aan.

Weet je, het is het wantrouwen dat er voortdurend heerst in die opmerkingen dat echt begint te vervelen.

Veel andere maatregelen ken ik op dit moment niet, maar ik ben niet echt tevreden over zaken zoals IBO’s of stages. Blijkbaar was het voor de vorige generatie jongeren geen problemen dat ze geen werkervaring hadden, maar is dit nu anders.

Ax maakt een wegwerpgebaar

Ax:          Ik begrijp dat volledig,. Via de media probeer ik op de hoogte te blijven van wat zich her en der afspeelt. Ik heb zelf geen al te beste ervaring met de vakbond, omdat ik als dakloze werd geschorst. Ik verbleef op dat moment in het doorgangshuis te Sint-Niklaas. Daar ontvangen begeleiders de post en  daar was post van mij (VDAB-oproeping) verloren geraakt. Aangezien ik die brief nooit heb ontvangen kreeg ik van de RVA een uitnodiging, dus ik naar daar om aan te horen wat er was. Toen ik daarna met iemand van de begeleiding naar de vakbond stapte (ACLVB) kreeg ik daar te horen dat ik zelf maar op mijn post moest letten , dakloos of niet, en een terugvordering van mijn stempelgeld was een feit.

Dus heel veel geloof in de vakbonden heb ik niet meer.

Loes lacht wat, schuchter, in zichzelf.

Loes:       Ik ben hiervan, nu niet meer, zo op de hoogte, omdat ik het ook niet meer zo volg. Één keer ben ik bij de RVA ‘geholpen’, en u mag dit vrij sarcastisch opnemen, geweest. Ik wou informeren naar een opleiding, om eventueel van werk te veranderen omdat ik zelf vond dat ik al zo lang naar werk zocht, en een eventuele vrijstelling om deze opleiding te kunnen volgen. Zijn antwoord: ‘joema madammeke, da gaat niet he, gij zijt nog geen jaar werkloos!’ Dat was het dan.

Serieuze motivatie was dat!

Lisette: Ik volg de politiek wel wat op. Ze verdienen godverdomme veel geld, om wat te doen? Te kaarten, op  Facebook zitten? Kijk, Guy Verhofstadt krijgt nog is 18 miljoen extra bij. EXTRA?! Nog niet genoeg verdiend misschien?

En wij moeten sparen? Van wat dan wel! De jeugd kan maar ongeveer 3 jaar doppen, terwijl er niet genoeg jobs zijn. Politiekers moeten de werkloosheid bestrijden en niet de werkzoekenden. En om dat te kunnen doen moeten ze volop gaan voor een betere herverdeling.

Maar weet je wat? De reden dat Verhofstadt zoveel bij krijgt, daar bestaat een spreekwoord voor. Wie bij de hond slaapt, die krijgt zijn vlooien.

Nr. 305 wijst naar Dax.

Nr. 305:   Ik heb al mijn twijfel uitgesproken over genomen maatregelen. In vorige regeringen en in de komende. Ik ben als actualiteitsvreter ,en gewapend met drie Pol&Soc-diploma’s, behoorlijk goed op de hoogte. Naar mijn mening zijn die behoorlijk contraproductief want zolang menswaardig bestaan niet op de eerste plaats komt, zijn alle maatregelen waardeloos.

Ook op een hoger niveau is het uiterst twijfelachtig dat de maatregelen in het regeerakkoord extra jobs zullen opleveren. Er zijn geen garanties dat eventuele economische winst ook effectief banen zal scheppen waar ze nodig zijn. Andere maatregelen zijn zelfs lachwekkend. Er valt bijvoorbeeld iets te zeggen voor het toegankelijker maken van sport voor werkzoekenden, wat al in bepaalde OCMW’s de praktijk is, maar niet zoals het door Muyters geformuleerd wordt. Het aanleren van een competitieve arbeidsethos… serieus?! Datzelfde geldt voor verplichte gemeenschapsdienst.  Vrijwilligerswerk is daarentegen natuurlijk zeer zeker erg zinvol. Het lijken slechts nuances maar het taalkader alleen al heeft destructieve gevolgen.

Men zoekt dan ook trendy woorden om alles te kaderen. ‘Verkeerde arbeidsethiek’ is zo een term. Maar wat is de realiteit? Zeg, heb je geen interesse in wat persoonlijke coaching? Ja? Top, we gaan dat doen. Ah, maar daarvoor moet je wel leefloongerechtigd zijn. Ik kan je eventueel wel op een wachtlijst zetten van het een of het ander? Maakt niet uit wat hé, werk is werk! Of ben je daar niet content mee? Hoe? Je wil niet schoonmaken? Dat is werkonwilligheid! Geen dop meer, NAH!

Het lijkt wel alsof men liever de werklozen aanpakt dan het tekort aan werkbaar werk. De economische kost, naast de moeilijk in te schatten welzijnskost/maatschappelijke schade- van die vele duizenden mensen die niet kunnen doen waar ze goed in zijn, moet gi-gan-tisch zijn.

Wat dus opvalt is het verdwijnen van menselijkheid in de steun/maatregelen. Letterlijk zelfs: hoewel de e-ondersteuning van de VDAB er erg goed op vooruit gegaan is (snelle respons, betere matching,…) is een persoonlijke ondersteuning nagenoeg onbestaande geworden. Iedereen gelooft intussen het gekende adagio van onze ouders “Je moet het zelf doen.”

Sven:      En als jullie al die problemen bespreekbaar willen maken in jullie naaste omgeving?

NN:          Ten eerste is het al heel moeilijk om over angsten en depressie te praten. Ook hier schept de media een totaal verkeerd beeld. Iemand met een depressie zit niet elke dag op zijn kamer te huilen omdat die zwak is. Ik heb zelfs nooit gehuild. Iemand met een depressie heeft emotioneel te veel gegeven, die is mentaal op. Iedereen heeft dagen dat het tegenzit, iedereen voelt zich slecht bij het overlijden van een goede vriend, familie,… Dat is heel normaal. Maar bij een depressie voel je je altijd slecht, heb je in niets meer zin. Ik erger me dan ook in dat er mensen zijn die 3 dagen thuis blijven omdat ze zich slecht voelen of zeggen dat ze  depressief  zijn en een week later weer vrolijk staan te lachen op het werk.  Dat schept alleen maar verkeerde beelden en onbegrip voor mensen die er echt aan lijden.

Sinds kort gaat het wel een heel pak beter met me. Ik zit ondertussen al zo een 16 jaar met deze problemen, dus ik kan me echt wel een ervaringsdeskundige noemen. Ik kan alles veel beter relativeren nu en begrijp meer van de menselijke psyche. Zij die zeuren en oordelen over mensen die het moeilijker dan hen hebben, zijn zelf ongelukkig. Boontje komt bij hun nog wel om zijn loontje.

Nr. 305:   Als werkzoekende beperkt je sociaal contact zich na verloop van tijd enkel nog tot zij die begrip tonen. Dat zijn dus meestal mensen die zelf kampen met persoonlijke problemen, tegenspoed,… Het is ook erg belangrijk ver weg te blijven van sociale media bvb als je nog iets van zelfwaarde of geloof in de maatschappij wil overhouden. De vergelijking die je maakt met vakbondswerk is inderdaad treffend: het beeld dat in de media ‘gemaakt’ wordt (want het zijn dikwijls dezelfde stereotiepe voorgekauwde uitspraken die gelanceerd worden –dikwijls door politici die ofwel instrumentalistisch populistisch (lees: crimineel) zijn of volstrekt wereldvreemd; al is het onmogelijk een onderscheid te maken) strookt helemaal niet met de werkelijkheid. Een handvol stakers met gewelddadige acties, een leefloontrekker met een gigantisch inkomen… deze anekdotische voorvallen worden met sprekend gemak veralgemeend naar een hele maatschappij. Iedereen lijkt wel een profiteur of zakkenvuller te kennen. Al dan niet overstresste hardwerkende Vlamingen slaan zich masochistisch op de borst en reageren hun, dikwijls terechte, eigen frustraties af op zij die al te graag zouden willen tekenen voor dergelijke, in hun ogen, luxeproblemen.

Een breder wordende kloof.

Het is dus absoluut noodzakelijk om vrijuit te kunnen praten over de shit waar je in zit. Helaas verdragen enkel zij die ook verontwaardigd zijn deze litanieën. Dergelijke opluchtende gesprekken zijn dan ook zeldzaam en zij die er zouden moeten aan deelnemen zijn afwezig. Het kan dus best zijn dat beleidsvoerders van niet beter weten, aangezien zij enkel spreken met diegenen die ‘profiteurs’ kennen. Er is met andere woorden een soort geluidsdichte wand aanwezig. 240.000 werklozen in Vlaanderen. In volstrekte stilte. Waarvan velen overtuigd zijn dat ze effectief minderwaardig zijn.

Het is duidelijk: werkloos zijn mag niet gezien worden als een persoonlijk falen, ten aanzien van jonge werkzoekenden is dit trouwens een groteske visie, en de werklozen als een probleem, want dit staat de zoektocht naar een job net in de weg.

Lisette:    Ik durf er nog wel met iedereen over praten, ook al krijg ik regelmatig het deksel op de neus. Mensen in je omgeving maken nogal snel de vergelijking met een ander, jamaar die heeft toch wel werk. Zo gaan er van uit alsof ik een ganse dag niets loop te doen en dan word ik een beetje kwaad.

De maatschappij zou beter kwaad zijn op al diegene die het probleem van de werkloosheid kunnen oplossen, want zij doen er te weinig aan.

Loes is het er duidelijk mee eens

Loes:       Er zijn mensen waarmee ik erover kan praten, maar de meesten hebben al snel een oordeel klaar. Er heerst een heel grote ‘als je maar werk hebt’ mentaliteit. Zelfs uit eigen familie, en ik weet dat ze het bedoelen om mij te helpen, maar het is niet altijd makkelijk om uit te leggen waarom je niet op elke vacature ingaat. Voor sommige jobs ben ik langer onderweg dan dat ik op de werkvloer zou staan omdat je geen voltijds werk krijgt aangeboden. Ik was bij mijn eerste job telkens vier uur onderweg, 2uur  heen en ’s avonds nog eens 2 uur terug naar huis. Ik kan dat niet bij elke job gaan doen als ik dan ook nog eens geen werkzekerheid heb. 18u per week werken is dus niet ideaal want je bent wel elke dag weg om een paar uurtjes te werken. Maar het antwoord van de meeste is dan: ‘Je bent dan toch bezig he?’

Ax:          Eigenlijk is het heel simpel, steeds vaker sluipt onbegrip van die mensen binnen. Ze denken dat ieder huis hetzelfde kruisje heeft en we allemaal dezelfde shit meemaken in ons leven. En je krijgt dat zwart-wit denken bij die mensen er niet uit. Hoe moeilijk is het, denkt u, om sociaal contact te houden als je werkloos bent? Kortom, je verliest niet alleen je job maar vaak ook vrienden en familie. Het is een vicieuze cirkel en daaruit kan je, op een gegeven moment, zonder hulp niet meer uitkomen.

Darrin zijn lichaamstaal zegt alles, het verhaal gaat worden bevestigd.

Darrin:     Mensen zijn niet meer in staat om eens op een andere manier naar de zaken te kijken. Iedereen voelt zich tegenwoordig benadeeld. Het is echter vaker het geval dat mensen bijzonder blind zijn voor de voordelen die ze zelf ontvangen.

Enkele gevallen. Mijn eigen moeder is leerkracht en maakte zich boos over de 50% belasting die ze van haar bonus moest afstaan. Haar loon is kunnen opklimmen van 1400 euro naar 2300 euro netto, ze kon tijdens haar carrière zomaar veranderen naar parttime zonder jobverlies, ze is vastbenoemd wat haar dus een enorme jobzekerheid gaf en wat dus de financiële situatie van ons gezin positief ten goede kwam. Haar pensioen zal ook niet slecht zijn als ik op haar berekeningen mag afgaan. Ze heeft ook veel betaald verlof. Dat mag ook gezegd worden. Leerkrachten werken wel ook hard na de uren, maar veel mensen in privébedrijven ook.

Hiermee wil ik niet in zo’n logica vervallen dat leerkrachten het te goed hebben. Maar in de private sector zou mijn ma de bovenstaande kansen nooit gehad hebben. En dat vergeet ze dan soms al eens.

Je moet het volgende maar eens doen, begin eens over een maatschappelijk probleem en kijk eens hoeveel mensen dat onmiddellijk beginnen te reflecteren op zichzelf. Dat is op zich normaal, maar het is altijd vanuit zo’n iik voel me tekort gedaan logica’. Ik merk dit vooral bij mijn ouders en broer. Nu dit kan zijn omdat ik hen het meest persoonlijk ken en daardoor deze kant sneller zie. Ik vermoed ook dat men de rol van media hierin niet moet onderschatten. Je hoort altijd een verhaal over een profiteur die van een uitkering leeft. Mediaberichtgeving is ook zo eenzijdig.

Marjolein: Je moet al vrij sterk in je schoenen staan om dat soort praat telkens opnieuw over je heen te laten gaan. Het constante verhaal dat wij de profiteurs van de maatschappij zijn, dé parasieten en dat zij toch wel hard moeten werken terwijl wij in onze zetel mogen liggen. Wanneer er verkiezingen waren en iemand moest gaan bijzitten kreeg ik, en zeker niet ik alleen, vaak volgende uitspraak te horen: “Sorry dat ik het moet zeggen, Marjolein, maar ik moet gaan bijzitten en heb nu al geen tijd met het werk en de kinderen. Kunnen die werklozen dat niet, jullie hebben toch niets te doen?! Dat zijn uitspraken die kwetsen en wij, de werkzoekenden, moeten ons daar telkens weer kunnen boven zetten. Dat houdt op lange termijn geen mens vol hoor.

Dus als zij er niet over beginnen, ik zeker ook niet, maar dat is slechts een minderheid. Want iedereen weet hoe wij kennismaken met elkaar. “Hallo, ik ben Jan met de Pet, ik ben 34 jaar en werk bij bedrijf X als ingenieur. En gij?”

Dax:        Ik ga kort zijn: “Praten erover doe ik met niemand, zelfs m’n eigen ouders niet. Je kan in deze tijden nog beter zeggen dat je cocaine verslaafd bent maar wel een job hebt, dan dat je gewoon werkloos bent.”

Volgende week de laatste vraag van deze reeks:

Hoe sta je nu in het leven? Ga je onverdroten verder zoeken, ben je kwaad, triest, of heb je het helemaal gehad?

Creative commons

Creative Commons-Licentie
Sblog van Sven Naessens is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding-GeenAfgeleideWerken 4.0 Internationaal-licentie.
Gebaseerd op een werk op http://www.sblog.be.

Spread the love
  • 68
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    68
    Shares

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.